مهرتبریز-محقق بخش تحقیقات آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی گفت: ارسباران از نظر ویژگی های فلورستیک، اکولوژیک، حیات وحش، میراث فرهنگی و زیبایی شناسی دارای مشخصه های ممتازی است.

به گزارش خبرنگار ما؛دکتر احد حبیب زاده درسخنرانی علمی با عنوان تحلیل و ارزیابی فرسایش، رسوب ناشی از احداث جاده‌های جنگلی با استفاده از  SEDMODEL(پژوهش موردی جنگل‌های ارسباران) که با حضور کارشناسان اداره کل منابع طبیعی استان، کارشناسان مدیریت جهادکشاورزی شهرستان اسکو و محققان مرکز در سالن اجتماعات مرکز خسروشاه برگزار شد، ضمن بیان این مطلب افزود: ارسباران از نظر ویژگی های فلورستیک، اکولوژیک، حیات وحش، میراث فرهنگی و زیبایی شناسی دارای مشخصه های ممتازی است و محل انحصاری رویش گونه های نادری از گیاهان در ایران است.

وی با بیان اینکه وسعت جنگل های ارسباران ۱۳۰هزار هکتار است، به کهن­ترین سنگ­های منطقه مربوط به ژوراسیک بالا، کرتاسه با برونزد سنگ­های ولکانیکی آندزیتی (JKan) اشاره کرد و گفت: این سازند بیشتر در حوالی روستای کلاله علیا گسترش داشته توسط رخساره ماسه سنگ آهکی پوشیده می‌شود. مجموعه­ای از رخساره­های ماسه­ای، مارن با میان لایه­های آهکی نازک لایه خاکستری تا سبز (Ks1) ، سنگ‌های آتشفشانی ژوراسیک بالا را می­پوشاند.

دکتر حبیب زاده، افزود: در حواشی رودخانه ارس، لایه­های متوسط کنگلومرا با میان لایه­های مارن بخش نسبتاً وسیعی را می­پوشاند. این رسوبات در مناطق انتهایی حوزه و نواحی کم شیب، از سیلتستون ـ کنگلومرا با یک گستره نسبتاً زیاد بخش­های وسیعی را می‌پوشانند(PLQc). بخش­هایی از این واحد بهمارن، سیلت، برش ولکانیکی، کنگلومرای ولکانوژنیک PLQv همراه با یک واحد ایگنیمبریتیPLQigتبدیل می­گردد.

محقق بخش تحقیقات آبخیزداری مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان ادامه داد: حرکات زمین‌ساختی در زمان­های بعد از ائوسن سبب انقطاع و جابجایی گسل­های قدیمی­تر شده است. روند اصلی گسل­های ثانویه غالباً شمالی، جنوبی است.

وی گفت: از گسلهای موثر در حوزه ستن‌چای می‌توان به گسل مسجدلو ـ طویل، شیخ حسین لو ـ الهرد، شیخ‌حسینلو، داش‌آراسی، گندم‌نان ـ ایلانکش، نوجه‌ده ـ ایلانکش و گسل مشهدی حسنلو ـ گرمناب  اشاره نمود.

دکتر حبیب زاده در ادامه عوامل موثر در مدل تحویل رسوب، پردازش نقشه ها، رسوب دهی ناشی از ترانشه خاکبرداری، فاکتور میزان فرسایش زمین شناسی، خصوصیات شبکه جاده جنگلی منطقه از نظر زمین‌ شناسی، فاکتور جنس سطح جاده، فاکتور شیب جاده، فاکتور بارندگی، فاکتور تحویل رسوب، فاکتور پوشش گیاهی ، فاکتور رسوب دهی ناشی از سطح جاده و آبراهه‌های کنار جاده و رسوب دهی ناشی از ترانشه خاکبرداری به طور کامل تشریح نمود.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی ضمن اشاره به برآورد فرسایش با استفاده از مدل کمی تحویل رسوب و اشکال فرسایشی در جاده دسترسی خاطر نشان ساخت: با توجه به نبود ایستگاه‌های اندازه‌گیری دبی، رسوب (هیدرومتری) در مسیر رودخانه ستن‌چای و عدم امکان برآورد رسوب سالیانه برای مقایسه با مدل به منظور تدقیق‌سازی رسوب بدست آمده از مدل با مقدار واقعی از متر برآورد فرسایش در اشکال مختلف فرسایشی جاده دسترسی حوزه آبخیز ستن ‌چای در طول ۱۰ کیلومتر  جاده و از طریق ایستگاه‌های اندازه‌گیری اقدام گردید.

وی در پایان نتیجه گیری نمود: رسوب‌دهی ناشی از سطح جاده و آبراهه‌ های کناری(TS)، مجموع رسوب‌دهی سالانه مسیر ۱۰ کیلومتری مورد پژوهش بیش از ۱۹ هزار تن می‌باشد و ۲۴۰ تن مربوط به ۳ کیلومتر قسمت آسفالته و بقیه مربوط به ۷ کیلومتر از مسیر خاکی است و رسوبدهی کل حوزه در مدل تحویل رسوب ناشی از سهم جاده در مسیر ۱۰ کیلومتری حوزه ۴۶هزارتن برآورد گردید و رسوبدهی کل حوزه با  برآورد فرسایش با استفاده از اشکال فرسایشی در جاده دسترسی در مسیر ۱۰ کیلومتری حوزه آبخیز ستن‌چای از ابتدای جاده دسترسی روستای ستن در سه راهی جاده مرزی ارس تا  سه‌راهی روستای احمد‌لو، قره‌تیکانلو ۲۱ هزار مترمکعب برآورد گردید که نشان دهنده نقش زیاد جاده سازی در تخریب خاک مناطق جنگلی بوده و لازم است تمهیدات مدیریتی در حفاظت از این مناطق با دستیابی به اطلاعات کمی صورت پذیرد.

 

 

 

                                                                                                                                                                                                                                                             

 

روابط عمومی سازمان جهادکشاورزی استان

print