نقش روابط عمومی در شکل دهی افکارعمومی جامعه
نقش روابط عمومی در شکل دهی افکارعمومی جامعه
مهرتبریز-افکار عمومی، امروزه یکی از پیچیده ترین موضوعاتی است که نظر و توجه کارشناسان علوم ارتباطات و فعالان روابط عمومی را به خود معطوف کرده است، آنچه که هرودوت از زبان یک ایرانی به نام «اوتانس»با عنوان«فضیلت سیاسی عقیده عامه»در قرن پنجم قبل از میلاد یاد می‌کند میتوان به عنوان قدیمی‌ترین مطلب که در تاریخ مکتوب بشر درباره افکارعمومی نقل شده، نام برد.)

مهرتبریز-افکار عمومی، امروزه یکی از پیچیده ترین موضوعاتی است که نظر و توجه کارشناسان علوم ارتباطات و فعالان روابط عمومی را به خود معطوف کرده است، آنچه که هرودوت از زبان یک ایرانی به نام «اوتانس»با عنوان«فضیلت سیاسی عقیده عامه»در قرن پنجم قبل از میلاد یاد می‌کند میتوان به عنوان قدیمی‌ترین مطلب که در تاریخ مکتوب بشر درباره افکارعمومی نقل شده، نام برد.) ژان استوتزل،روانشناسی اجتماعی ،ترجمه علی محمد کاردان،ص۲۹۶( ،قدمت توجه جدی به مفهوم افکارعمومی به زمان افلاطون و ارسطو برمی‌گردد.

مدتها بعد بعضی نویسندگان در نوشته‌های خود به این پدیده اشاره کردند برای مثال «جان سالزبوری» در سال ۱۱۵۹م افکارعمومی را پشتوانه پارلمان و حکومت دانست.) رفیق سُکّری،درآمدی بر افکارعمومی، تبلیغ آوازه‌گری،ترجمه حسین کرمی،ص۱۵(آلفرد سووی اندیشمند اجتماعی که برای اولین بار واژه جهان سوم را بیان کرده در کتابی به نام افکار عمومی این پدیده را این گونه تعریف می کند«افکار عمومی ضمیر باطنی یک ملت است، گابریل تارد اندیشمند روانشناس فرانسوی افکار عمومی را مجموعه ای از داوری ها و قضاوت های مردم یک جامعه درباره مسائل روز دانسته که آن مسأله مورد پذیرش بیشتر افراد جامعه قرار دارد. افکار عمومی به عنوان رای عام و عقل اجتماعی و به قول منتسکیو “روح عموم” و به قول روسو “اراده عموم” تعریف شده است.

«آبراهام لینکلن»، رئیس جمهوری قرن نوزدهم آمریکا گفته است: «افکار عمومی همه چیز است، وجودش دلیل موفقیت دولتمردان است و بی آن هیچ سیاستی پیروز نمی شود، در نتیجه کسی که افکار عمومی را شکل می‌دهد، مهم تر از سیاستمداری است که بدون توجه به افکار عمومی قوانینی را تصویب می کند.» (ژودیت لازار،افکارعمومی،ترجمه مرتضی کتبی،ص۲۳۴) «توماس هابز» گفته است: «افکار عمومی اداره کننده واقعی جهان است.»
منشور ارتباطات ما در قرآن کریم با بیان آیه «فبشر عبادالذین فیستمعون القول» (شما به درون مردم بروید و ببینید ایشان چه می گویند) تعیین شده و این گفته نقش مهم و حساس افکار عمومی و تاثیرات آن را بر ما می نمایاند. و امام علی (ع) در مورد افکار عمومی چنین می فرمایند: تنها استدلال مردم به شایستگی شایستگان همان چیزی است که خداوند بر زبان بندگانش جاری می سازد..نارضایتی عمومی مردم، رضایت خواص را بی اثر می سازد.. محبت مردم جلوه نمی کند مگر هنگامی که سینه هایشان از نارضایتی و نفرت خالی باشد. – ماکیا ولی در مورد افکار عمومی بر این باور است: این ملت است که سزاورا توجه است زیرا که از همه قویتر و نیرومند تر است.

با توجه به نظرات فوق در مورد افکار عمومی باید نتیجه گرفت، افکار عمومی پدیده ای است سازمان یافته محصول ارتباطات و اثرات متقابل است ،افکار عمومی محور فعالیت های روابط عمومی است ، کار روابط عمومی ،ارتباط با افکار عمومی، نفوذ بر افکار عمومی و تاثیر بر افکار عمومی است. روابط عمومی بایستی با اطلاع رسانی مناسب افکار عمومی را هدایت کند با گوش کردن به افکار عمومی و پاسخگویی شفاف به سوالات افکار عمومی، افکار عمومی را حمایت کند و با تحقیقات و نظرسنجی بر جهت افکار عمومی نظارت داشته باشد، در راستای این تعامل وارتباط ،هم برافکارعمومی تأثیر می گذارد وهم از آن نقش می پذیرد.مسئول روابط عمومی برای پیشبرد دستگاه وسازمان اداری وخصوصی خود وآگاهی از نحوه ی قضاوت جامعه درمورد فعالیتهای مربوطه ،نیازمند توجه به افکار عمومی است که درقبال آن ،استراتژی مناسب ومطلوب به گونه ای طراحی گرددکه باکمترین تنش ،وصول به اهداف سازمانی محقق گردد، برای آنکه بتوانیم به هدف نهایی روابط عمومی که ( مهندسی افکار عمومی ، هدایت افکار عمومی و ترمیم افکار عمومی ) است ،برسیم (اسدی ،علی ،افکار عمومی و ارتباطات ،تهران،سروش،۱۳۷۱)باید ضمن کسب رضایت مدیران سعی کنیم با مخاطبان سازمان خود به تفاهم یعنی (درک مشترک ) برسیم وبه عبارت دیگر داشتن نگرش مشترک لازمه رسیدن به تفاهم است ، امروز روابط عمومی‌ موفق است که برخواسته از نظر مردم و کارمندان و نهایتاً در تقابل با هم پوشانی کردن این منافع با حوزه های مدیران باشد و مدیران را در مقابل خواست مردم پاسخگو نماید، این جزء اهم وظایف روابط عمومی‌هاست.

چرا که در گذشته شاید این امکان وجود نداشت که مردم را بیشتر مورد توجه قرار دهیم. اما امروز دیگر نمی‌توان مردم را نادیده گرفت، امروز حتماً حرف اول را در حوزه‌های روابط عمومی،‌ افکار عمومی می‌گوید و بعد به پرسنل و مدیران می‌رسد. در حالی که در گذشته عکس این موضوع بود، اول مدیران بعد پرسنل و بعد مردم قرار داشتند، اما امروزه مدیران در مرحله سوم هستند، چرا که امروز خود مردم رسانه هستند و می توانند خودشان اگر روابط عمومی‌ها بعنوان یک اطلاع رسان حرف‌ها شان را منتقل نکنند.

خودشان این کار را انجام دهند، روابط عمومی برای موفق شدن باید پویا و همیشه جلوتر از افکار عمومی حرکت کند یعنی پیش بینی کند که افکار عمومی در آینده ممکن است چه نیازها و انتظاراتی داشته باشد، چه درخواست هایی داشته باشد، و لذا همیشه باید چندگام جلوتر از افکار عمومی، جلوتر از توقعات و انتظارات عمومی و جلوتر از ایده ها و برنامه های سازمانی خود حرکت کند و بتواند از دستاوردهای جدید روابط عمومی و ارتباطات که در کل دنیا در حال تغییر و تحول است بهره جسته و به آنها توجه داشته باشد.
هر چه رهبران فکری و اجرایی به افکار عمومی و نقش رسانه ها و ارتباطات میان فردی در جامعه و آیینه تمام نمای روابط عمومی ها بیشتر باور داشته باشند جامعه از فضای مناسب تری برای ابراز عقیده برخوردار خواهد بود.

با این رهیافت، روابط عمومی ها دیگر دریافت کننده و بازتاب دهنده اطلاعات خام نیستند بلکه جمع آوری کننده، پردازش گر و ارایه دهنده اطلاعات باارزش برای تصمیم سازی های کلان مدیریتی و ترسیم کننده راهبردهای کلان ارتباطی محسوب می شوند. و از سویی بررسیهای تاریخی، سه دوره استعماری را نشان می‌دهد که عبارتند از: استعمار کهن، استعمار نو و استعمار فرانو. در استعمار فرانو به جای جنگ وخونریزی و لشکرکشی نظامی،این افکارعمومی یک ملت است که مورد هجوم قرار می گیردیعنی جهان بینی،باورها، بینش ها، رفتارها و نگرشهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی هدف قرار می گیرد تا در نهایت هویت ملتها تغییر کند.) ر.ک:داود رنجبران،جنگ نرم،ص۳۳( و اکنون فضای جامعه دستخوش بحران های هیجانی افکار عمومی واحساس ناامیدی است ،کشورهای خارجی از یک طرف و برخی ازعوامل داخلی از دیگر سوی به این التهاب دامن میزنند. برای آرام سازی فضای ملتهب جامعه روابط عمومی های ما نیاز به گزارش عملکرد ندارند . روابط عمومی ها همراه با رفتار ارتباطی مدیران ارشد بایستی بر مدیریت احساسات و کلمات و بینش جامعه متمرکز باشندبا ارائه اطلاعات ومستندات به جامعه ومخاطبان، درشکل گیری وجهت دهی به افکارعمومی تأثیر گذارباشند، روابط عمومی باید دیوارهای بین خود، رسانه ها و مردم را بردارد.

شفاف کردن سازمان و سیاست های آن و دوسویه کردن ارتباط با مردم را در اولویت کاری خود منظور دارند و نشان دهند موتور محرکه این ارتباط دوسویه و تاثیر کذاری و تاثیر پذیری از افکار عمومی کسی یا مرجعی جز روابط عمومی نیست و مهندسی افکار عمومی سازمان‌ها، نهادها و وزارتخانه‌ها با حضور روابط عمومی و توسط روابط عمومی صورت می‌گیرد. روابط عمومی است که با «نظرسنجی» یا «افکارسنجی» جریان افکار عمومی را می‌شناسد و برای ترمیم، تغییر، تشدید یا همراهی با آن برنامه‌ریزی می‌کند. روابط عمومی است که می‌داند نباید با افکار عمومی مقابله کند بلکه باید با آن همراه شود یا در آن تغییر به وجود آورد.
ناصر اسگندریان
کارشناس مسئول روابط عمومی و مسئول واحد سرمایه گذاری راه آهن آذربایجان

روی یک ستاره کلیک کنید تا به آن امتیاز دهید!

میانگین امتیازات ۵ از ۵