گره هنر و تاریخ با نقشی از «شاهدان شیدایی»
گره هنر و تاریخ با نقشی از «شاهدان شیدایی»
مسجد تاریخی کبود تبریز این روزها میزبان هنرمندانی از سراسر کشور برای «رسم شاهدان شیدایی» است.

مهر تبریز- فائزه زنجانی: اینجا مسجد کبود تبریز است. بنایی به وسعت تاریخ؛ بنایی که بزرگمردان بی شماری از خطه آذربایجان و تبریز را در دامان خود پرورانده است. بنایی که این روزها مامن هنرمندان نقاشی شده است که این بار تابلوهای نقاشی خود را رنگین به تصاویر « شاهدان شیدایی» کنند.
به محض ورود به محوطه مسجد کبود و در فضای بیرونی آن، چشمم می خورد به بنری با عنوان « رسم شاهدان شیدایی»؛ برنامه جانبی کنگره ده هزار شهید آذربایجان که طی روزهای آتی در تبریز برگزار خواهد شد.
وارد مسجد می شوم. هنرمندانی پشت تابلوهای نقاشی نشسته و در تلاش هستند تا عصاره ای از هنرمندی خود را بر روی صفحه مقابلشان بپاشند. در همان ابتدا، تابلویی به چشمم می خورد که زن جوانی جلوی آن نشسته و قلموی خود را به دقت بر روی آن به حرکت درمی آورد.

اثرش تقریبا تکمیل شده است. تصویر زنی است که با یک چادر بر روی یک صندلی و روبروی پنجره باز نشسته و بیرون را می نگرد. به نظر می رسد، مفهومی همچون « انتظار » در پشت این تابلو است. با هنرمند نقاش هم کلام می شوم. نامش مریم موسوی است و به گفته خودش ۲۰ سالی می شود که در عرصه هنر فعالیت دارد.
حدسم را درست دانسته و می گوید: موضوع اصلی تابلوی من در خصوص انتظار است. پیکر شهید جنگجو پس از گذشت ۳۴ سال به آغوش خانواده بازگشته و در تمامی این مدت، مادر این شهید، چشم انتظار فرزندش بوده است.
نام شهید حسن جنگجو را که می آورد، یاد شهریور ۹۶ می افتم. روزهایی که خبر بازگشت پیکر شهید پس از ۳۴ سال در تبریز پیچید. شهید کم سن و سالی که لقب فهمیده آذربایجان به خودش گرفت. به یاد روز تشییع شهید و مراسم های برگزار شده در آن سال ها هستم که تابلوی دیگری را می بینم. سوژه آن نیز شهید جنگجو است ولی این بار تصویر خود شهید به نقاشی درآمده است.
هنرمند نقاش، مرد میانسالی است که با دقت هر چه تمام در حال ترکیب رنگ ها با یکدیگر است. کنار تابلو ایستاده و آن را از نظر می گذرانم. شاهرخ اختیاری، نقاش برجسته تبریزی صاحب این اثر است که در خصوص اثرش با او صحبت می کنم. توضیحاتی در خصوص دلاوری های شهید حسن جنگجو می دهد. لابلای حرف های خود می گوید: شهدا مختص به تاریخ خاصی نیستند و در هر زمانی باید یاد، نام و خاطره آنان را زنده نگه داشت.


او برگزاری مراسم ها و رویدادهای مشابه را زمینه ساز تقویت فضای معنوی شهر عنوان کرده و می گوید: فراهم سازی فضای مناسب برای بازدید اقشار مختلف از این کارگاه می توانست بر تاثیر آن بیفزاید.
چهره تک تک هنرمندان نقاش را از نظر می گذرانم که با لبخندی بر لب و در عین حال با نکته سنجی و دقت در حال آفرینش اثر هنری خود هستند. در همین حال و هوا، صدای صلواتی هم بلند می شود. صورت خود را می چرخانم و حجت الاسلام و المسلمین سیدمحمدعلی آل هاشم، نماینده ولی فقیه در استان آذربایجان شرقی را در مقابل خود می بینم که وارد شده و مشغول تماشای آثار و گفتن خداقوت به هنرمندان حاضر می شود.
روز جمعه است و از همراهان امام جمعه تبریز می شنوم که پس از اقامه نماز جمعه بلافاصله راهی مسجد کبود، محل گردهمایی هنرمندان نقاش می شوند. این را می شنوم و به یاد تمامی مصادیق دیگر هنردوستی و بها دادن این چهره محبوب به اقشار مختلف از جمله هنرمندان می افتم.


در خلال این بازدیدها، نزدیک تر شده و از ایشان در خصوص لزوم بهره گیری از روش های جوان پسندانه برای معرفی شهدا می پرسم. امام جمعه تبریز هم در جواب می گوید: نسل جدید و جوان، دوران دفاع مقدس را ندیده اند اما با خلق آثار هنری متناسب با سلیقه آنان می توان نسبت به جذابیت آفرینی برای این نسل اقدام کرد.
او ادامه می دهد: امروزه می توان با ابزارهای هنری همچون نقاشی، تئاتر و حتی موسیقی های سنتی، پیام دین را به جوانان منتقل کرد.
پیش خودم به این سخنان فکر می کنم. واقعا تاکنون به چه میزانی توانسته ایم با ابزار هنر و دیگر ابزار به روز، شهدا و فرهنگ شهادت را به جوانان معرفی کنیم. نوجوان و جوانانی که دست کمی از جوانان دهه ۵۰ و ۶۰ ندارند و در بسیاری از وقایع و جریانات نشان داده اند که حتی دلیرانه تر از آنان نیز می توانند در صحنه های رشادت و شهادت حاضر شوند.
حاج آقای آل هاشم می رود و به نظر شور ویژه ای در بین هنرمندان به خاطر این بازدید ایجاد شده است.


چشمم به تابلوی دیگری می افتد. چند ثانیه ای بر روی تابلو دقیق می شوم و البته نیاز به فکر بیشتر نیست. تصویر شهید فکوری است. شهید خلبان جواد فکوری که متولد محله چرنداب تبریز است که رشادت ها و جانفشانی های وی در نیروی هوایی زبانزد همگان بوده است.
عباس برزگر گنجی، نقاش این اثر است. او ترسیم چهره شهید فکوری را جزوی از افتخارات خود عنوان می کند و می افزاید: شهید فکوری جزو شهدای نمونه و جریان‌ساز کشور بود که پای ایشان در دوران دفاع مقدس به وزارت دفاع هم رسید و با عملکرد بی نظیر خود سرانجام به درجه شهادت نائل آمد.


با برخی دیگر از هنرمندان هم که هم‌صحبت می شوم، از ضرورت برپایی این کارگاه در مکانی پررفت و آمد و یا فراهم کردن زمینه ای برای بازدید جوانان و خانواده شهدا سخن می گویند. در این میان زمزمه هایی از سوی مسئولان برپایی کارگاه مبنی بر نصب و ارائه آثار در برخی معابر و خیابان های شهر شنیده می شود.
امروز مسجد کبود تبریز به عنوان فیروزه اسلام و بنایی ماندگار و تاریخی، شاهد گره خوردن تاریخ و هنر با تاروپودی از جنس شهیدان آذربایجان و فرهنگ شهادت بود تا این هنر، بهانه ای باشد برای معرفی چه بیشتر شهیدان و رشادت هایی که به خرج داده اند.
کارگاه نقاشی و نگارگری رسم شاهدان شیدایی همزمان با برگزاری کنگره ۱۰ هزار شهید استان با حضور نقاشان برجسته ملی و استانی، نهم و دهم آذرماه در صحن مسجد تاریخی کبود تبریز برپا است.

روی یک ستاره کلیک کنید تا به آن امتیاز دهید!

میانگین امتیازات ۵ از ۵