شاه‌حسین گویان تبریز، سوگواران سر ایران در دل تهران
شاه‌حسین گویان تبریز، سوگواران سر ایران در دل تهران
مهر تبریز: صدای «شاه‌حسین... وای حسین...» آرام‌آرام در بوستان شهید کاظمی می‌پیچد و میان صدای اشک و عزا اوج می‌گیرد. حلقه‌های عزاداری هر لحظه بزرگ‌تر می‌شوند و رهگذران، قدم‌هایشان را آهسته می‌کنند و به جمع می‌پیوندند. پرچم‌های سیاه در باد تکان می‌خورند، استکان‌های چای دست‌به‌دست می‌شود و خادمان، بی‌وقفه از میهمانان پذیرایی می‌کنند. اینجا، چند صد کیلومتر دورتر از تبریز، تکه‌ای از آذربایجان در قلب تهران برپا شده است.

به گزارش مهر تبریز، موکب «جنت‌الحسین» شهرداری تبریز، این شب‌ها تنها محل برگزاری یک مراسم سوگواری نیست؛ اینجا قرارگاه دلدادگانی است که برای پاسداشت یاد «آقای شهید ایران»، گرد هم آمده‌اند و با زبان مشترک محبت و ارادت، اندوه خود را روایت می‌کنند.

تبریز؛ میهمانِ میزبان پایتخت

در روزهایی که تهران میزبان آیین‌های مختلف سوگواری است، حضور موکب جنت‌الحسین جلوه‌ای متفاوت به این شب‌ها بخشیده است. آذری‌های مقیم پایتخت از نخستین ساعات آغاز برنامه در کنار خانواده‌های خود راهی بوستان شهید کاظمی می‌شوند؛ جایی که نه‌تنها برای عزاداری، بلکه برای دیدار، همدلی و زنده نگه داشتن سنت‌های دیرینه سرزمینشان گرد هم می‌آیند.
بسیاری از حاضران، سال‌هاست دور از زادگاه خود زندگی می‌کنند، اما همین که نوای ترکی مداحی‌ها و آیین‌های سنتی به گوش می‌رسد، فاصله تهران تا تبریز برایشان رنگ می‌بازد.

موکبی که خدمت را معنا می‌کند

از ساعات پیش از غروب، خادمان موکب مشغول آماده‌سازی محل هستند؛ از ساماندهی فضای مراسم گرفته تا تدارک پذیرایی، اسکان و خدمات رفاهی برای عزاداران و مسافرانی که از نقاط مختلف کشور خود را به تهران رسانده‌اند.
اینجا خدمت‌رسانی تنها یک وظیفه نیست؛ بخشی از فرهنگ مردم آذربایجان است. استکان‌های چای، غذای نذری، آب خنک، لبخند خادمان و پاسخگویی بی‌وقفه به نیاز میهمانان، تصویری از همان روحیه‌ای را به نمایش می‌گذارد که سال‌ها در موکب‌های اربعین و آیین‌های مذهبی شناخته شده است.
در این میان، بسیاری از مسافران که برای نخستین‌بار به موکب آمده‌اند، در کنار دریافت خدمات، از فضای صمیمی و مردمی آن نیز سخن می‌گویند؛ فضایی که مرز میان میزبان و میهمان را از میان برداشته است.

«شاه‌حسین»؛ میراثی که تهران را هم‌صدا کرد

اوج مراسم، زمانی است که آیین دیرینه «شاه‌حسین‌گویان» آغاز می‌شود.
نوای هماهنگ عزاداران، حرکت منظم دسته‌ها و همخوانی جمعیت، صحنه‌ای خلق می‌کند که نگاه هر رهگذری را به خود جلب می‌کند. این آیین که یکی از شناخته‌شده‌ترین سنت‌های عزاداری مردم آذربایجان است، در این شب‌ها به یکی از شاخص‌ترین بخش‌های مراسم تبدیل شده است.
اجرای این آیین توسط کربلایی صابر رهنما و کربلایی علیرضا صدق‌ساز، حال و هوایی ویژه به مراسم بخشیده و بسیاری از عزاداران دیگر استان‌ها نیز با احترام و همراهی، در کنار آذری‌ها به این سوگواری پیوسته‌اند.

همدلی؛ بزرگ‌ترین نذر این شب‌ها

اگرچه هزاران پرس غذا، چای و نذری میان عزاداران توزیع می‌شود و امکانات مختلفی برای رفاه میهمانان فراهم شده است، اما بزرگ‌ترین دستاورد این موکب را باید در شکل‌گیری حلقه‌ای از همدلی جست‌وجو کرد.
اینجا، کارمند، دانشجو، بازاری، استاد دانشگاه، راننده، کودک و سالمند، همه در کنار هم ایستاده‌اند؛ برخی خادم‌اند، برخی عزادار و برخی تنها آمده‌اند تا در کنار دیگران، اندوه مشترک خود را تقسیم کنند.
موکب جنت‌الحسین، در این شب‌ها به محلی برای پیوند دوباره آذری‌های پایتخت با ریشه‌های فرهنگی‌شان تبدیل شده و هم‌زمان، میزبان عزادارانی از قومیت‌ها و شهرهای مختلف ایران است.

تصویری از تبریز که در تهران ماندگار شد

شاید سال‌ها بعد، آنچه از این شب‌ها در ذهن حاضران باقی بماند، نه فقط مراسم عزاداری، بلکه تصویر مردمی باشد که بی‌هیاهو کنار هم ایستادند؛ مردمی که با نذر، خدمت، همدلی و آیین‌های کهن، اندوه خود را به زبانی مشترک روایت کردند.
موکب جنت‌الحسین شهرداری تبریز در شب‌های سوگواری «آقای شهید ایران»، تنها یک موکب نبود؛ روایتی بود از فرهنگ میزبانی آذربایجان، از اصالت آیین «شاه‌حسین‌گویان» و از حضوری که نشان داد تبریز، هر جا که باشد، هویت و همدلی خود را با مردم قسمت می‌کند.