عباس کیامرثی و پژمان غفوری
پژوهشگران دکتری حقوق عمومی و مدرسین دانشگاه
مهرتبریز-“قیام عاشورا” از حیث عظمت، شکوه، گستره ی کمّی و کیفی و ماندگاری در طول تاریخ،را آنان توانند درک نمود که ضمن اشراف اجمالی به علوم متنوع و متکثری همچون سیاست، حقوق، جامعه شناسی، روان شناسی و…، از نعمت بی طرفی و انصاف در تجزیه و تحلیل مسائل برخوردار باشند.
این تراژدی و واقعه ی پر مغز و محتوا و هوشمندانه که رسالتی تاریخی را برای بهره گیری و پند آموزی آیندگان ترسیم و تبیین نمود، از زوایا و ابعاد مختلفی قابل بررسی و مداقه است که بررسی آن از منظر حقوق عمومی، حاوی و واجد آموزه های کثیر و بی بدیلی است
با تدقیق، ژرف اندیشی و امعان نظر در رویداد و حرکت سیاسی قیام حسینی و بازبینی ابعاد تاریخی نهضت عاشورا، از بدو تا ختم و پیامدهای مترتب بر آن، آموزه های حقوق عمومی و سیاسی زیر را حاصل خواهیم نمود:
1. ظلم ستیزی داخلی و خارجی و لزوم نظارت همگانی
2.عدم اتخاذ سکوت در برابر ظالمان به بهانه ی عدم تناسب و توازن نابرابری قدرت طرفین(توجه به آموزه ی قرآنی” کَم مِن فِئَةٍ قَلیـلَةٍ غَلَبَت فِئَـةً کَثیرَةً” و عدم هراس در مبارزه با ظلم به سبب عدم برابری کمّی در تقابل با دشمن)
3. لزوم امر به معروف و نهی از منکر به خصوص در عرصه ی کلان حاکمیتی منجر به اعمال و تثبیت اصل حاکمیت قانون در تمامی عرصه های حکمرانی خوب و مطلوب
4. تقابل با نگرش انحرافی بهره گیری ابزاری از دین و دیانت و جهل بصیرتی خواص
5. لزوم مقبولیت و مشروعیت در امر زمامداری
6. خط بطلان بر اندیشه ماکیاولی “هدف، وسیله را توجیه می کند” در کلیه ی ابعاد حکمرانی
7.حق طلبی، تزکیه ی نفس، مجاهدت، تسلیم ناپذیری و استقامت در راستای احقاق توامان حقوق مردم و حقوق الهی
8.باطل ستیزی (تکلیف ایجابی و سلبی دفاع از حق به موازات تقابل و عدم همراهی با باطل)
9. عدم توجه به منافع شخصی و گروهی در بیان حق
10. حفظ شان و کرامت ذاتی انسان ها، برابری، عدالت و آزادگی در روز عاشورا
11.بکارگیری افراد سلیم النفس در مناصب فرماندهی و مدیریتی و حکومتی و کنترل و نظارت سلسله مراتبی بر آن ها
12.رویکرد توامان دفاع از مظلومان و تقابل و عدم همراهی با متعدیان و متجاوزان به حقوق عامه
13.ضرورت پایش، پالایش و جراحی ساختار معیوب و فساد در بدنه ی حاکمیت
14.لزوم رسوا نمودن و افشاگری در برابر خدعه، خفقان، تزویر و ظلم مداری
15. اهتمام و ممارست در عملیاتی نمودن و عینیت بخشی به آموزه ی “حق گرفتنی است”
16. تبعیت از رهبری واحد و همه جانبه نگر
17.عدم هراس، خوف و لکنت زبان در نقد فرمانروایان به منظور اصلاح امور
18.تولی و تبرا به قیمت از دست دادن بزرگ گوهر ارزشمند دنیوی” حیات”
19.آزادگی و قبیح دانستن تبعیت و تمکین از امرای ستمگر و حکومت های جور
20.عدم بیعت و تبانی با ظالمان به حقوق مردمی_الهی
21.زدودن شکاف و انشقاق بین مردم و حکومت با حقانی نمودن قدرت
۲۲ _ پاسداری از اسلام و ارزش های اسلامی
۲۳ _ بکارگیری همزمان اقدامات سلبی و ایجابی در راستای امر مردمی سازی
۲۴ _ ارتقای نقش مسوولانه و موثر در تعهدات و همکاری های دو جانبه و مناسبات منطقه ای و بین المللی بر اساس منافع ملی
۲۵ _ اصل عدم صلاحیت در صلاحیت ها
26 _ مشارکت فعال مردم در تعیین سرنوشت و اداری امور عمومی کشور
