«بیخبری خوشخبری است» ضربالمثل معروف انگلیسی یا همان “No news is good news” است. در یک فرهنگ لغات عمومی در توضیح محل کاربرد این ضربالمثل آمده است: «این عبارت زمانی گفته میشود که بخواهیم کسی کمتر احساس نگرانی داشته باشد بخصوص در زمانی که آنها هیچ اطلاعاتی در مورد کسی یا چیزی را دریافت نکردهاند، زیرا اگر اتفاق بدی افتاده بود، آنها در موردش مطلع میشدند». جای دیگری هم نوشته شده که «نشنیدن (و یا ندیدن) هیچ خبری دلالت بر آن میکند که هیچچیز اشتباه نیست».
عصر روز دوشنبه (۲۴ آذر ۹۹) نشست خبری آقای رئیس جمهور با جمع محدودی از خبرنگاران رسانه های داخلی و خارجی برگزار شد. من نیز مثل بسیاری از مردم ایران منتظر پاسخ آقای روحانی به پرسش های خبرنگاران هستم؛ شاید خبر خوشی از لابه لای صحبت های آقای رئیس جمهور پیدا کنم و به ۲۰۰ روز آینده امیدوار باشم.
به نظر می رسد دعوت از خبرنگاران رسانه ها مهندسی شده است؛ سه طیف از خبرنگاران رسانه ها در این نشست حضور دارند. ۱- رسانه های منتقد دولت، ۲- رسانه های حامی دولت و ۳- رسانه های خارجی.
پرسش های خبرنگاران با توجه به رسانه آنها، قابل پیش بینی است اما آنچه مهم است پاسخی است که آقای رئیس جمهور به این پرسش ها می دهد.
محور اصلی پرسش ها
به طور کلی پرسش خبرنگاران رسانه های داخلی و خارجی را می توان در سه بخش قرار دارد؛
۱- رسانه های منتقد دولت: خبرنگاران این رسانه ها از وضعیت گرانی ها می پرسند و اینکه چرا در پایان دوران ریاست جمهوری آقای روحانی به دلار ۲۵هزار تومانی، پراید ۱۰۰ میلیون تومانی و مرغ ۳۰ هزار تومانی رسیده ایم؟ و از تدبیر آقای رئیس جمهور برای اصلاح مدیریت می پرسند.
۲- رسانه های حامی دولت: آنها از تقابل قوای دیگر با قوه مجریه بویژه مجلس شورای اسلامی با دولت، در بررسی لایحه بودجه سال ۱۴۰۰، الزامات رفع تحریمها و انجام مذاکرات و بازگشت به برجام می پرسند و اینکه چرا لوایح دولت در مجلس بررسی نمی شود؟ و از برخوردهای نادرست نمایندگان مجلس با اعضای دولت و وزرا و شخص رئیس جمهور و از حمایت های رهبری از دولت و جلوگیری از استیضاح رئیس جمهور در مجلس می پرسند.
۳- محور اصلی سئوالات رسانه های خارجی، سنجش موضع اقتدار ایران و سیاست جمهوری اسلامی در تعامل با غرب و بویژه آمریکا و ارسال سینگال به جو بایدن است؟ و اینکه غرب نسبت به تحولات داخلی ایران، مصوبه های مجلس و صدور احکام قضایی حساس است و موضع گیری می کند. تدبیر آقای رئیس جمهور برای کاهش این حساسیت ها چیست؟
چرا پاسخ های آقای رئیس جمهور مهم است؟
پاسخ آقای رئیس جمهور به این پرسش ها بسیار مهم است؛ چرا که حاوی پیام مهم برای مردم ایران و ارسال سینگال های مهم بین المللی به کشورهای جهان است.
برای مردم ایران مهم است چرا که بیش از ۲۰۰ روز از دوران ریاست جمهوری آقای روحانی باقی مانده است و آنها دوست دارند خبری خوشی از لابه لای صحبت های آقای رئیس جمهور پیدا کنند و اگر خبری خوشی نبود، حداقل این پیام را دریافت کنند که « خبری نیست، همه چیز امن و امان است!» و مردم با همین آستانه مقاومت می توانند روزهای پیش رو را هم سپری کنند.
سینگنال ارسالی برای کشورهای جهان از جمله همسایگان، کشورهای اروپایی و آمریکا نیز مهم است چون این سینگال ها نحوه تعامل آنها با جمهوری اسلامی ایران را مشخص می کند؛ موضع ضعف یا قدرت؟ راهبرد و سیاست ایران برای پیروزی در جنگ اقتصادی؟ و هزینه ای که ایران حاضر است در تعامل با غرب و بویژه کشورهای همسایه پرداخت کند؟
پاسخ های آقای روحانی
۱- پاسخ به رسانه های منتقد:
– «ببینید همین مدیریت که فرق نکرده و همان مدیریتی است که سال ۹۵ و ۹۶ بود و الان هم هست. چطور در ۹۴ و ۹۵ ثبات داشتیم و قیمت ارزی که شما اشاره میکنید ثباتی داشت و چرا تغییر کرد؟ مگر همین دولت نبود؟ اگر مدیریت اشکال داشت پس در ۹۳ چطور تورم و رکود را شکستیم و همین دولت یعنی همان کسی که مدیر دولت و رئیس دولت است، آن روز هم رئیس دولت بود و امروز هم رئیس دولت است و فرقی نکرد.»
– «غیر از مشکلات ساختاری و غیر از جنگ اقتصادی، یک مشکل هم دیگر داریم و آن همسویی مخالفین دولت با مخالفان جهانی علیه نظام است. آنجاهایی که همسویی میشود به هر حال چه میگویید؟ آنجایی که آمریکا هم این دولت را تضعیف میکند و عدهای بدخواه هم این دولت و نظام را تضعیف میکنند، همصدایی خیلی بد است.»
– « نقطه نظر من این است که چرا فقط به دولت حمله میکنیم؛ به دولتی که وسط میدان جنگ است حمله میکنیم و چرا به بقیه حمله نمیکنیم؟ اگر کسی به دولت توهین و فحاشی کرد و تهمت زد چرا تشویق میشود؟ الان کسی جرات میکند در این کشور به غیر از دولت به کس دیگری توهین کند؟ مثلا به قوه قضاییه و نیروی مسلح توهین کند؟ جرات میکند؟ اگر جرات میکند، بفرمایید فردا این کار را میکند پس فردا ببینید چه میشود؟ بعد از ۲۴ساعت ببینید چند نفر احضار میشوند؟ اما شما به دولت هر چه فحاشی بکنند باز آنها را تشویق میکنند، مقام بالاتر پیدا میکنند، محبوبتر میشوند و آنها را تشویق میکنند.»
– «تلاش دولت بر این است که قیمتها در حدی باشد که برای مردم قابل تحمل باشد.»
*** پیامی که مردم از پاسخ های آقای رئیس جمهور برداشت می کنند این است؛ «مدیریت دولت تغییری نخواهد کرد، شرایط باید تغییر کند»؛ برای اینکه وضعیت اقتصادی بهبود پیدا کند باید شرایط امروز کشور به شرایط سال ۹۳ برگردد تا مدیریت ما جواب دهد. برای بازگشت به شرایط سال ۹۳ نیز الزاماتی وجود دارد؛ جو بایدن باید به برجام برگردد، مجلس در کنار دولت باشد، تحریم ها برداشته شود و جنگ اقتصادی به اتمام برسد. با توجه تقابل قوای دیگر با دولت، مردم انتظار تغییر شرایط را نداشته باشند. کاری که می توانیم برای مردم بکنیم این است که تلاش کنیم قیمت ها را در آستانه تحمل مردم کنترل کنیم.
۲- پاسخ به رسانه های حامی:
– «ما نقطه ضعف برای لایحه بودجه ۱۴۰۰ قائل نیستیم و آنهایی که نقطه ضعف قائل هستند، نقطه ضعف را بگویند. ما برای بودجه نقطه قوت قائلیم و بودجه ۱۴۰۰ به بهترین صورت تنظیم شده است»
– «عنوان آنچه مجلس تصویب کرده است، اقدام راهبردی برای رفع تحریم است و نه برای ادامه تحریم و مجلس به دنبال این است که تحریم برداشته شود و اصولی را تصویب کند که باعث شود تا تحریم از دوش مردم برداشته شود. حال آیا این قانون به آن هدفی که دارد منطبق است یا نیست، بحث دیگری است.»
– «البته قبلاً دولت موضع خود را نسبت به این قانون اعلام کرده است. این قانون را مفید نمیداند و قبل از اینکه به تصویب نهایی برسد نظرم را صریحاً اعلام کردم. این نظر شخص من نیست و در دولت اتفاق آراء وجود دارد. دولت به اتفاق آراء این قانون را برای کشور مفید نمیداند.
اینکه به طرف مقابل فشار بیاوریم، همه اقدامات را سال گذشته انجام دادیم یعنی همه مراحل تعهداتمان را در ۵ مرحله یکی پس از دیگری کنار گذاشتیم، به وزرای مربوطه و معاونین مربوطه دستور دادم که آییننامه اجرایی این قانون را فراهم کنند. امیدوارم تا پایان این هفته و احتمالاً در چهارشنبه و یا یکشنبه آینده در دولت مطرح و آییننامهاش تصویب شود و وقتی تصویب شد در چارچوب آییننامه اجرا خواهد شد تفسیری که ما از این قانون برای اجرا داریم و آییننامهاش را بر همان مبنا خواهیم نوشت در چارچوب آن عنوان است یعنی قانونی که میخواهد تحریم را بردارد، نه قانونی که تحریم را تأخیر بیندازد.»
– «در همین مجلس، لوایحی که در مجلس قبلی تصویب نشده بود دوباره برای مجلس فرستادیم، اما متأسفانه هیچکدام امروز در دستور کار نیست. مبارزه با فساد اولویت مردم است، شفافیت اولویت مردم است و تعارض منافع؛ این ۳ لایحه مادر و مهم، اولویت مردم است. مجلس متأسفانه به طرحهای خودش اهمیت میدهد، به لوایح دولت اهمیت نمیدهد که این به نفع ما و کشور نیست.
دولت یک بدنه کارشناسی عظیم و بزرگی دارد. این بدنه کارشناسی را نمیشود با کمیسیونهای مجلس مقایسه کرد. یا مثلاً مجلس مرکز پژوهش دارد که یک عده کارشناس در آن مشغول فعالیت هستند اما اینها قابل مقایسه با کار دولت نیست.
دولت مجموعه کارشناسی عظیم و بزرگی را در کنار خودش دارد. لایحهای که تهیه میشود، پخته است، بررسی شده است. طبق قانون اساسی مجلس میتواند طرح داشته باشد، ولی اصل داستان لایحه است. لوایح باید اصل باشد. مواردی هم که مجلس لازم میداند به صورت طرح تهیه میکند. عدم تناسب یعنی خواباندن لوایح دولت و پشت سر هم به طرحهای نمایندگان رسیدگی کردن که نمیتواند خیلی مفید باشد. اینجا بحث مجلس و دولت مطرح نیست، بحث این است که چه چیزی به نفع مردم است. الان سوالی که صدا و سیما در آغاز این جلسه مطرح کرد، مسأله گرانی بود که در بعضی جنسها بیثباتی است، برای اینکه در دولت وزیری که حامی مصرفکننده باشد، نداریم.
یا وزیر صنعت داریم که دنبال صنعت است، یا وزیر کشاورزی داریم که دنبال کشاورزی است. وزیری نداریم حامی مصرفکننده و مردم باشد. در مجلس قبلی پیشنهاد دادیم، وزارت بازرگانی تشکیل شود. با دو فوریت آن لایحه را در دولت یازدهم دادیم. آن مجلس تصویب نکرد و در نهایت در روزهای آخر تصویب کرد که یک جمله آن ایراد داشت. این جمله را مجلس یازدهم میتوانست در یک جلسه اصلاح کند، اما متأسفانه رفت در بایگانی، یعنی کاری که در ۲ دقیقه میشود انجام داد تا وزارت بازرگانی تشکیل شود. موضوع وزارت بازرگانی را اولین بار که در دولت یازدهم با هیأت دولت خدمت مقام معظم رهبری رفتیم، ایشان این اشکال را مطرح کرد.»
– «ما که تقابل با قوه دیگر نیستیم. وظیفه همه ما را قانون اساسی مشخص کرده، وظایف دولت معلوم است. مبنای و معیار ما فقط قانون اساسی است. تعامل میکنیم با دو قوه دیگر در چارچوب قانون اساسی. از آنها هم تقوع داریم با ما تعامل کنند در چارچوب قانون اساسی، چیزی فرای قانون اساسی نمیخواهیم از قوای دیگر منتها یک اهداف مهمی داریم آن اهداف مهم باید مد نظر همه ما قرار بگیرد، اهدافی که مردم ما ها را انتخاب کردند برای آن اهداف انتخاب کردند برای اینکه آن مسایل را حل و فصل کنیم همان چیزهایی که خود ما ها، چه رئیس جمهور و چه نمایندگان مجلس فرقی نمیکند، در بحثها و تبلیغات انتخاباتیشان مرتب همینها را مطرح کردند که میخواهیم به نفع مردم این کارها را بکنیم. و بر آن مبنا رأی گرفتند.»
– «رهبری از دولت حمایت میکند، خب رهبری طبق وظایف شرعی و قانونی که دارد از دولت حمایت میکند، این سر جای خود محفوظ است.»
*** پیامی که مردم از پاسخ های آقای رئیس جمهور برداشت می کنند؛ دولت از آنجا که بدنه کارشناسی خود را بزرگ تر و قوی تر از بدنه کارشناسی مجلس می داند، مصوبه های نمایندگان مردم را قبول ندارد و آیین نامه های اجرایی قوانین مصوب را هم بر اساس تفسیر خود تنظیم می کند. بر همین اساس نقطه ضعفی هم بر لایحه بودجه ۱۴۰۰ وارد نیست. مجلس در مقابل دولت ایستاده است. تقابل قوا وجود دارد و در این شرایط رهبری هم طبق وظایف شرعی و قانونی خود از دولت حمایت می کند.
پس مردم خیلی امیدوار نباشند در ۲۰۰ روز آینده اتفاق ویژه ای بیافتد و وضعیت معیشتی آنها بهبود پیدا کند.
۳- پاسخ به رسانه های خارجی:
-«معتقدیم شرایط در دولت آینده آمریکا تغییر خواهد یافت. آن شرایط قبلی باقی نمیماند. حتی اگر ترامپ هم میماند تغییر میکرد، حالا که آقای بایدن پیروز این انتخابات شده، تغییر خواهد کرد. علاقمند هستیم روابط را با کشورهای اروپایی و غربی و با همسایگانمان گسترش دهیم و بر این مبنا تلاش میکنیم. همانطور که قبلا هم گفتم رسیدن به این مساله ساده و آسان است. اگر طرف مقابل، ۱+۵ آماده باشد به سال ۲۰۱۷ برگردد، ما هم آماده هستیم و این کار در یک زمان کوتاهی عملیاتی و اجرایی خواهد شد.»
– «اینکه برای بازگشت به برجام پیششرط بگذاریم، یک وقتی است که ما برمیگردیم به برجام و به تعهداتمان و در ضمن مطالبات را مطرح میکنیم آن خوب است و باید این کار را بکنیم ولی پیش شرط مثلاً چه بگوییم چقدر خسارت دیدیم چه کسی باید بدهد و چه جوری باید بدهد و در کدام کنگره این خسارت تصویب شود به معنای ادامه تحریم است و معنی دیگری ندارد.
اگر این حرف را زدیم، معنیاش این است که ۵ سال دیگر تحریم ادامه پیدا کند و بعضیها هم گفتند که ۵ سال دیگر هم خوب است که تحریم ادامه پیدا کند و آن چیزی که امروز میگوییم، این است که اگر ۱+۵ فردا صبح به تمام تعهدات عمل کند، ما هم بلافاصله به تمام تعهداتمان برمیگردیم اما اینکه مطالباتی داریم، بله از کشورهای مختلف و از آمریکا بیش از دیگر کشورها مطالبات داریم.»
«باید جنگ جهانی با دنیا راه بیندازیم و هر کسی میخواهد با ما حرف بزند، بگوییم شما به ما خسارت زدید اول خسارتها را محاسبه کنید و ببینیم چگونه به ما پرداخت میکنید و بعد با هم صحبت کنیم بنابراین آنچه مهم است امروز در این مقطع این است که کامل به تعهداتشان برگردند.»
– «آنچه برای من مهم بود این بود که وزیر خارجه ترکیه به وزیر خارجه ما در تلفن به صراحت گفت که آقای اردوغان یک همچون قصدی را اصلاً نداشته و بعد خود سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه هم باز همین را تأکید کرد و سفیر هم همین را تأکید کرد. این شعر چند پهلو است و بسته به این است که کجا بایستی بخوانی که اگر این شعر را در ایران بخوانی و در بیرون ایران بخوانی، به گونه ای دیگر معنی میشود و چند پهلو است.
واقعیت این است که وقتی مقامات ترکیه صریحاً به ما میگویند که آقای اردوغان همچون قصدی را نداشته و در همان سخنرانی هم او تأکید بر اینکه کرده است که باید در مسایل منطقه چند جانبه با هم کار کنیم و ترکیه، ایران، روسیه، آذربایجان، ارمنستان و همه با هم فعالیت کنیم که باید قبل و بعد صحبت را کنار هم قرار دهیم یعنی کل سخنرانی را کنار هم قرار دهیم و با سابقهای که با آقای اردوغان طی ۷ سال دارم و با هم رفت و آمد و مذاکرات بسیار زیادی را داشتیم، بسیار بعید میدانم که یک همچون قصدی داشته باشد که به ملت ایران یا تمامیت ارضی ما توهین کند.»
«بنابراین به نظر من با این بیان صریحی که مقامات ترکیه به ما رسماً گفتند که یک همچون قصدی در کار نبوده است و وی میخواست بگوید که مردم جمهوری آذربایجان از آزاد شدن سرزمینهایشان خوشحال هستند، این وسط شعری خواند که چند پهلو است و معمولاً آقای اردوغان شعر زیاد میخواند و از حافظ، سعدی و مولانا مرتب شعر میخواند و این شعر را خواندند که به نظر من با توضیحاتی که دادند، میتوانیم از این مسأله عبور کنیم»
– « قوه قضائیه در جمهوری اسلامی ایران مستقل است و دادگاهاش حکم صادر میکند. اینکه یک حکمی مورد خشنودی و ناراحتی گروهی باشد، برای ما ملاک نیست که آنها خوشحالند یا آنها ناراحت هستند….
«آنها اشکالشان به حکم و قوه قضائیه و به چی است. آنها آزاد هستند که اظهارنظر کنند، ما هم در چارچوب قانون و مقرراتمان عمل خواهیم کرد بعید میدانم این مسأله به روابط ایران و اروپا لطمهای وارد کند.»
– «ترور شهید فخریزاده کار آنهایی بود که میخواستند در روزهای پایانی حکومت منحوس ترامپ، منطقه را به جنگ بکشانند، این هدف اصلی آنها بوده است. هدف اصلی رژیم صهیونیستی از ترور شهید فخری زاده ایجاد یک بی ثباتی و جنگ در روزهای پایانی دولت ترامپ بود.
جمهوری اسلامی ایران علیرغم اینکه شهید فخری زاده را یک دانشمند بنام میداند و برای خود حق قائل است که انتقام خونش را بگیرد و به موقع مناسب و در جای مناسب این انتقام را خواهد گرفت منتها اجازه نخواهیم داد که زمان و مکان آن را دیگران برای ما تعیین کنند در عین حال ثبات منطقه برای ما بسیار حائز اهمیت است.»
*** سینگال های بین المللی که ارسال شد؛
– سیاستگذاری و راهبرد ایران حداقل تا ۲۰۰ روز آینده به تصمیم جو بایدن برای بازگشت به برجام بستگی دارد و ایران به این تصمیم امیدوار است.
– از آنجا که فرصت برای ایران اندک است حاضر است بدون پیش شرط و درخواست خسارت، به میز مذاکره بازگردد.
– رئیس جمهور ترکیه شعر زیاد می خواند و چون شعری که اردوغان خوانده چند پهلو است، توضیحات مقام های ترکیه را می پذیریم و از این مسأله عبور می کنیم.
– غرب آزاد است در خصوص احکام قضایی ایران، اظهارنظر کند!
– ایران حاضر است برای ثبات منطقه و جلوگیری از جنگ، هزینه پرداخت کند.
“بی خبری، خوش خبری است”؛ کاش نشست خبری امروز رئیس جمهور برگزار نمی شد تا این پیام ها و سینگال ها مخابره نمی شد.
- منبع خبر : خبرگزاری آریا
